مدارهاي كنترل وراه اندازي به دو قسمت تقسم ميشوند:

الف :مدارهاي قدرت:كه مانند يك كليد سه فاز جريان سه فاز را به مصرف كننده ميرسانند.

ب)مدارهاي فرمان:اين مدار هيچ رابطه اي با مدار قدرت ندارد و به وسيله آن بوبين كنتاكتور را تحريك ميكنند تا كنتاكتور به حالت وصل يا قطع در آيد

وسايل كنترل و راه اندازي:

كنتاكتور

شستي استوپ و استارت   

لامپ سيگنال

رله حرارتي

رله مغناطيسي

تايمر (رله زماني)

رله فلوتر

كليدهاي تابع فشار

ليميت سوئيچ يا ميكروسوئيچ(كليد هاي محدود كننده)

وسايل حفاظتي

كليدهاي شناور

كليدهاي تابع حرارت(ترموستات)

كليدهاي تابع دور

چشمهاي الكتريكي(سنسورها)

رله كنترل فاز


كنتاكتورها:

 كنتاكتورها كليدهاي الكترو مغناطيسي هستند كه مهمترين جزءمدارات ميباشند.در صنعت نمي توان از اين كليدها صرف نظر كرد.مهمترين مزيت كنتاكتورها نسبت به كايدهاي معمولي به شرح زير ميباشد:

كنترل و فرمان راه اندازي دستگاها از راه دور

كنترل وراه اندازي ماشين از دو يا چند نقطه

خطر راه افتادن مجدد ماشين ناشي از اثر قطع ناگهاني برق(بنظر من يكي از مهمترين عوامل حفاظتي ميباشد.بند چند مورد حادثه بعلت عدم استفاده از كنتاكتور و در لحظه راه افتادن ماشين كه در اثر قطع برق مجددا راه افتاده سراغ دارم)

عمر مكانيكي كنتاكتور نسبت به كليدهاي ديگر بيشتر است.

امكان طراحي مدار اتوماتيك.

حفاظت دستگاه توسط كنتاكتور خيلي بيشتر است.معمولا بوبين كنتاكتورها د رچند ولتاژمختلف جهت مصارف گوناگون ساخته ميشود.مشخصات پلاك كنتاكتور:جرياني است كه ميتواند در شرايط عادي از كنتاكتهاي قدرت كنتاكتور و در زمان نامحدود بدون قطع عبور نمايد.( Ith2)جرياني است كه با اتصال يك بار در هر هفته از كنتاكتهاي كنتاكتور بدون تاثير در كاركرد كنتاكتور عبور نمايد.(Ith1)جرياني است كه با اتصال يك بار در هر هشت ساعت از كنتاكتهاي كنتاكتور بدون تاثير در كاركرد كنتاكتور عبور نمايد. (Ith1)جريان قابل تحمل براي كنتاكتهاي اصلي. (Ie)مقدار جرياني است كه كنتاكتها متوانند در زمان اتصال كوتاه تحمل نمايند. (Is)مقدار ماكزيمم ولتاژي است كه كنتاكتهاي كنتاكتوردر شرايط كار عادي ميتوانند تحمل نمايند.(Ue)مقدار ماكزيمم ولتاژي است كه به بوبين كنتاكتور ميتوان اعمال كرد. Uc(طول عمر مكانيكي كنتاكتورها 10به توان هشت بار قطع و وصل ميباشد معمولي 1000 بار قطع و وصل ميباشد.


جدول استفاده از كنتاكتور بر اساس نوع كاربرد

مثال براي استفاده

علامت طبقه بندي

نوع جريان

 

بار غير اندوكتيو_ بار با اندكتيوته كم _ گرم كن برقي

Ac1

متناوب

(Ac)

 

بدون ترمز جريان مخالف

راه انذازي موتور

آسنكرون روتور

سيم پيچي شده

Ac2

 

 

Ac2

 

 

 

 

 

 

قطع موتور در حين كار

راه اندازي موتور آسنكرون

روتور قفسي

Ac3

 

براي تعداد زياد قطع و وصل با فواصل زماني كم

ترمز جريان مخالف

تغيير جهت موتور در حال كار

 

Ac4

 

 

 

كوپل مغناطيسي

 

كنتاكتور كمكي

 

Ac11

 

 

بار غير اندوكتيو_ بار با اندكتيوته كم _ گرم كن برقي

 

Dc1

مستقيم

(Dc)

 

قطع موتور در حين كار

راه اندازي موتور شنت

Dc2

 

 

براي تعداد زياد قطع و وصل با فواصل زماني كم

ترمز جريان مخالف

تغيير جهت موتور در حال كار

 

 

 

 

 

Dc3

 

 

 

 

براي تعداد زياد قطع و وصل با فواصل زماني كم

ترمز جريان مخالف

تغيير جهت موتور در حال كار

 

راه اندازي موتور سري

Dc4

 

 

Dc5

 

 

 

 

كوپل مغناطيسي

كنتاكتور كمكي

Dc11

 

 

 استاندارد كنتاكتورها:

استاندارد المان VDE_DIN
ستاندارد فرانسه UTE_NF
استانداردانگليسي B.S