كاربرد وسايل آزمایشگاهی در آموزش الکترونیک
بريد برد : اين صفحه شامل اتصالات مختلف بصورت افقي و عمودي است كه براي نصب قطعات الكترونيكي وانجام آزمايش بدون نياز به لحيم كاري و بستن مدار دركمترين زمان كاربرد دارد. منابع تغذيه ولتاژ: منابع تغذيه مستقيم و متناوب با ولتاژهاي ثابت و متغير به صورت گسترده در مدارات الكترونيكي كاربرد دارد. و اغلب داراي ولتاژ مستقيم 5 ولت ثابت و 0 تا 30 ولت متغير با جريان قابل تنظيم تا 3 آمپر مي باشند. آوومتر عقربهاي : آوومتر به دستگاهي اطلاق ميشود كه بتواند جريان و ولتاژ الكتريكي و مقاومت اهمي را اندازه بگيرد. به بيان ديگر آوومتر مجموعهاي است از يك اهممتر, يك آمپرمتر, يك ولتمتر. قسمت نشاندهنده هر سه (ولتمتر, آمپرمتر, اهممتر), گالوانومتر دآرسونوال است. براي تشريح طرز كار آوومتر لازم است كه ابتدا گالوانومتر در آرسونوال را كه قسمت نشان دهندة آوومتر است كاملاً شناخته سپس ولتمتر DC و AC و آمپرمتر DC و AC و اهممتر و ... را بطور مجزّا توضيح دهند. آوومتر ديجيتالي : به طور كلّي, دستگاههاي ديجيتالي, مقادير اندازهگيري شده را به صورت ارقام روي صفحهي نمايش (Display) نشان ميدهند و معمولاً واحد كميّت اندازهگيري شده مثلاً ولت, آمپر, درجه سانتيگراد و غيره را نيز به طريق مناسبي نمايش ميدهند. از جمله دستگاههاي اندازهگيري ديجيتالي, ميتوان از ولتمتر, آمپرمتر, اهممتر, واتمتر كسينوس في متر, فركانس متر, دورشمارها و آوومتر نام برد. دستگاههاي مولّد سيگنال : دستگاههاي مولّد سيگنال, آنهايي هستند كه ولتاژ متناوب با فركانس و دامنهي قابل تغيير در رنج وسيعي توليد ميكنند. مولّدهاي سيگنال از نظر مقدار فركانس توليدي معمولاً به دو دسته تقسيم ميشوند. دستهي اوّل مولّدهاي سيگنال توليد كننده ولتاژ متناوب در حدود هرتز تا تقريباً يك مگاهرتز و دستهي دوّم معمولاً از صد كيلوهرتز الي 150 مگاهرتز مي باشند. دسته اول مولدها به سگينال ژنراتور صوتي AF (Audio frequency Generator) موسوماند و دسته دوّم به سيگنال ژنراتور راديويي RF (Radio frequency Generator) شهرت دارند. براي سادگي كار, دسته اوّل را سيگنال ژنراتور AF و دسته دوم را سيگنال ژنراتور RF ميناميم. سيگنال ژنراتورهاي AF معمولاً شكل موج مربعي و سينوسي توليد ميكنند و سيگنال ژنراتور RF , فقط شكل موج سينوسي ايجاد ميكنند. در اين ميان, دستگاههاي مولّد سيگنال ديگري نيز وجود دارند كه علاوه برشكل موج سينوسي و مربّعي, شكل موج پالسي, مثلثي و غيره را توليد مينمايند. اين گونه مولدهاي سيگنال به فانكشن ژنراتور (Function Generator) موسومند. سيگنال ژنراتور AF : اين سيگنال ژنراتور معمولاً قادر است شكل موج سينوسي و مربعي را در محدوده چند هرتزالي 100 كيلوهرتز و بعضاً تا يك مگاهرتز توليد نمايد. سيگنال ژنراتور RF : اين سيگنال ژنراتور معمولاً قادر است كه فقط موج سينوسي را در محدوده KHZ 100 الي MHZ150 توليد نمايدو داراي قابليت مدولاسيون AMبصورت داخلي و خارجي مي باشد. كاربردهاي سيگنال ژنراتور AF و RF : با توجه به محدوده ي فركانسي سيگنال ژنراتور AF , بيشترين كاربرد توليد فركانسهاي صوتي جهت آزمايش, تنظيم و عيبيابي سيستمهاي الكترونيكي صوتي به كار, ميرود. و با توجّه به محدوده ي فركانسي سيگنال ژنراتور RF بيشترين كاربرد در تنظيم IFهاي راديو, تلويزيون و همچنين مدارهاي الكترونيكي را كه با فركانس بالا كار ميكنند, دارد. پلهاي اندازهگيري : پلهاي اندازهگيري ابزارهاي بسيار دقيق هستند كه براي اندازهگيري كميتّهايي همچون مقاومت اهم, ضريب خودالقايي سلف, ضريب كيفيت سلف, ظرفيت خازن, ضريب تلفات خازن, مقاومت اهمي صفحات خازن, اندوكتانس متقابل و فركانس بكار ميروند. هر پل اندازهگيري از چهار بازو تشكيل شده است كه در سه بازوي آن عناصرمعلوم و در بازوي چهارم, عنصر مجهول قرار ميگيرد. اساس كار هر پل بر مبناي مقايسه است يعني كميّت مجهول با كميتهاي معلوم مقايسه ميگردد. از اين رو نقش دستگاه اندازهگيري در پل, فقط مشخص نمودن براي پتانسيل دو نقطه است. در حقيقت مكان صفر دستگاه اندازهگيري و ميزان حساسيت آن براي ما اهميّت دارد. الف) پل و تستون (فقط قادر است مقاومت اهمي را اندازه بگيرد.) ب) پل LCR : كه با ولتاژ DC/AC تغذيه شده و خود شامل سه پل و تستون, وين ـ ماكسول بوده و قادر است مقاومت اهمي, ظرفيت خازن, ضريب خودالقايي سلف, ضريب كيفيت سلف و ضريب تلفات خازن را اندازه بگيرد. ساختن سه پل در يك مجموعه جنبهي اقتصادي دارد. زيرا اين سه پل عناصر مشترك دارند. پل وين ـ ماكسول : اين پل يكي از پلهاي جريان متناوب بوده و براي اندازهگيري ضريب خودالقايي سلف, يعني (L) , ضريب كيفيت سلف (Q) به كار ميرود. اگر فركانس جريان متناوب اعمالي به پل مشخص باشد ميتوان مقدار مقاومت اهمي سلف را محاسبه نمود. همانطور كه قبلاً گفته شد, در پلهاي اندازهگيري, كميّت مجهول با كميت معلوم و مشخص مقايسه ميگردد. در اين پل, سلف مجهول با يك خازن بسيار دقيق مقايسه ميگردد. (سلف و خازن هر دو در مقابل تغييرات فركانس از خود عكسالعمل نشان ميدهند). پل وين : اين پل نيز يكي از پلهاي جريان متناوب بوده كه براي اندازهگيري ظرفيت خازن (معمولاً) از PF تا هزاران MFو همچنين براي اندازهگيري ضريب تلفات خازن به كار ميرود. با تغيير ولتاژ پل وين ـ ماكسول ميتوان پل دين را به دست آورد. براي اندازهگيري ظرفيت خازن مجهول, خازن مجهول با يك خازن معلوم مقايسه ميگردد. اسيلوسكوپ : دستگاهي است كه قادر است سيگنالهاي ولتاژ متغير با زمان و يا ثابت با زمان را نشان ميدهد. ساختمان, طرز كار و كاربرد اسيلوسكوپ : اسيلوسكوپ يك دستگاه اندازهگيري است كه ميتوان از آن براي مشاهده و اندازهگيري ولتاژ, زمان تناوب و اختلاف فاز و همچنين مشخصههاي ولت ـ آمپر عناصر نيمههادي (مانند ديودها, ترانزيستورها و ...) استفاده نمود. اسيلوسكوپ, يك ولتمتر بسيار دقيقي است كه ميتواند ولتاژهاي (حدود mv) متناوب را در فركانسهاي خيلي بالا (حتّي چند صدمگاهرتز) اندازه بگيرد حال آنكه ولتمترهاي ساخته شده امروزي قادر به اندازهگيري ولتاژهاي كم در اين فركانس نيستند. اندازهگيري و مشاهدهي شكل موجها در اسيلوسكوپ از ولتاژ با فركانس صفر (DC) شروع و تا فركانس مشخصّي به خاطرمحدوديتهاي پهناي باند تقويتكنندهها) ختم ميگردد. معمولاًَ اسيلوسكوپ را با اين فركانس, مشخص مينمايند مثلاً اسيلوسكوپ 20 مگاهرتز, يعني اين اسيلوسكوپ ميتواند ولتاژهايAC تا MHz 20 را نمايش دهد. اسيلوسكوپ از دو قسمت اصلي زير تشكيل شده است : الف) لامپ اشعهي كاتريك ب) مدارهاي آمادهسازي لامپ و سيگنال دستگاه كروتريسر : مشاهده منحني مشخصه قطعات نيمه هادي مانند ترانزيستور و FET و ... فركانس متر: با اين دستگاه كه عمدتا ديجيتالي مي باشد مي توان فركانس و زمان تناوب امواج متناوب را در محدوده ي وسيعي از چند هرتز تا چند گيگا هرتز اندازه گيري نمود. سيميلاتور تلفن : يك شبيه ساز تلفن با همه مدارات مربوط به تلفن مي باشد كه هنر جويان ضمن آشنايي با مدارات و عملكرد تلفن نحوه تعمير و عيب يابي آن را نيز انجام مي دهند. مدار گسترده راديو : شامل يك راديو سه موجMW,SW مي باشد كه تمام قسمتها بصورت بلوك بندي شده در معرض ديد هنر جو بوده و هنر جويان ضمن آشنايي يا قسمتهاي مختلف راديو آزمايشهاي مورد نظر را انجام داده و مراحل عيب يابي را نيز انجام مي دهند. برد آموزشي ديجيتال : شامل منبع تغذيه- مولتي متر- سيگنال ژنراتور و انواع گيتهاي ديجيتالي مي باشد كه هنر جويان در حين آزمايش با عملكرد مدارات ديجيتالي آشنا مي شوند. مدار گسترده آنتن مركزي : اين مدار شامل انواع آنتنهاي هوايي (UHF,VHF) و بوستر وپريزهاي عبوري و انشعابي است و هنرجويان ضمن آشنايي با علل استفاده از آنتن مركزي و اجزا آن با نصب يك نمونه آنتن مركزي كم ظرفيت بر مهارت خود مي افزايند.
بهترینها برای شما بهترین، هرآنچه در مورد رشته فاخر برق و گرایشات متعدد آن میخواهید را در این وبنوشت بیابید