زمانی كه قرن بیستم آغاز شد، افراد معمولی بسیار سخت می‌توانستند درك كنند كهخودروها و هواپیماها چگونه كار می‌كنند. بهره‌گیری از انرژی اتمی فقط در حد تئوریوجود داشت و شاید اكنون نیز برای عده‌ای در ابتدای قرن بیست و یكم بسیار سخت باشدكه باور كنند بشر روبوتهای میكروسكوپی خواهد ساخت و خط مونتاژ میكروسكوپی داشتهباشد. تولید چنین محصولات خارق‌العاده‌ای حاصل بخشی از دانش بشری است كه به آننانوتكنولوژی می‌گویند. بحث نانوتكنولوژی یكی از رایج‌ترین مباحث در مجامع علمیدنیاست و كشورهایی كه نتوانند در این فن‌آوری موقعیت مناسبی بدست آورند، در آیندهدر بسیاری زمینه‌ها از گردونه رقابت اقتصادی خارج می‌شوند چرا كه از جمله مهمترینشاخصه‌های قابلیت اقتصادی در آینده، توانایی خروج موفقیت‌آمیز از بحران انرژی است واز نانوتكنولوژی به منزله سلاحی جدید برای مقابله با این بحران یادمی‌شود.
امروزه از طرفی به دلیل كاهش یافتن منابع اولیه انرژی‌های فسیلی در دنیاو از طرف دیگر به دلیل ایجاد آلودگی‌های شدید زیست‌محیطی در اثر افزایش مصرف اینمنابع، توجه خاصی به منابع جدید تامین انرژی مانند انرژی‌های خورشیدی، بادی و … میشود. اما استفاده از این منابع مستلزم دستیابی به تكنولوژی تبدیل‌كننده اینپتانسیل‌ها به انرژی‌های الكتریكی، مكانیكی و … است. (مثل پیلهای سوختی، سلهایخورشیدی و …)
از سوی دیگر، نانو تكنولوژی، به سبب بهبود كیفی ابزارها، مصرف كمترمواد اولیه، مصرف كمتر انرژی، كاهش تولید مواد زائد و افزایش سرعت تولید در كشورهایپیشرفته به عنوان مهمترین روش تولید و ساخت این ابزارها، مطرح است. همچنین به كمكاین فناوری گامهای موثری در جهت كاهش آلودگی زیست‌محیطی حاصل از سوختهای فسیلی،برداشته شده است. از این رو از مهمترین بسترهای بكارگیری نانوتكنولوژی در ساخت وتولید مبدلهای انرژی‌های نو (مثل سلهای خورشیدی و پیلهای سوختی)، كاهش آلاینده‌هایزیست‌محیطی نیروگاههای گازسوز (با استفاده از كاتالیست‌های احتراق) و افزایشراندمان این نیروگاهها (با بكارگیری نانوپوششها و نانومگنت‌ها) است


پیشرفتهای حاصله در زمینه نانوتكنولوژی (متالورژی)

تكنولوژی مواد،یك تكنولوژی بنیانی در زمینه فن‌آوری اطلاعات، حفاظت محیط زیست، بهینه سازی مصرف وتولید انرژی است. از سوی دیگر نانوتكنولوژی قابلیت بالایی در اصلاح خواص مواد موردمصرف و ابداع كاربردهای جدید برای مواد با كنترل ریزساختار آنها در ابعاد بسیاربسیار ریز دارد و از این رو می‌توان ظهور آن را یك انقلاب بزرگ در ‎‎آغاز قرنبیست‌و یكم دانست. بطور كلی پیشرفتهای حاصل از نانوتكنولوژی در شاخه متالورژی رامی‌توان به دو دسته تقسیم كرد:
الف) پیشرفتهای حاصله در ساخت و تولید
ب) پیشرفتهای حاصله در تغییر خواص مواد مورد مصرف یه كمكنانوتكنولوژی

پیشرفتهای حاصله در ساخت و تولید
در شاخه ساخت و تولید،امروزه مهمترین كارهای انجام شده در زمینه تولید نانوذرات ونانوپودرهاست. نانوپودرها موادی هستند كه به علت دارا بودن خواص منحصر به فرد خود در نوع خاصی ازتولید بنام «تولید پایین به بالا» مورد استفاده قرار می‌گیرند. در تولید پایین بهبالا به جای اینكه ماده مورد نظر را از تراش دادن ماده توده‌ای بسازند، آن را ازذرات و مولكولهای تشكیل دهنده‌اش می‌سازند. این روش باروش معمولی (تولید از بالا بهپایین) بسیار متفاوت است زیرا در تولید معمولی، حجم بسیار زیادی از مواد زاید حاصلاز تراش، دور ریخته می‌شود ولی در تولید پایین به بالا، علاوه بر اینكه چنین مشكلیوجود ندارد، استحكام ماده تولیدی نیز به علت كم شدن نواقص ریزساختاری بالامی‌رود


پیشرفتهای حاصله در بهبود خواص مواد با نانوساختارسازی
محققان ودانشمندان علم مواد و فیزیك بر این باورند كه بسیاری از خواص فیزیكی مواد ارتباطتنگاتنگی با ریزساختار ماده (آرایش اتمی، تركیب شیمیایی و همگنی آرایش كریستالی یكجامد در یك یا دو یا سه بعد) دارد. بدیهی است با پذیرش چنین اصلی می‌توانیم انتظارتغییر خواص فیزیكی یك جامد را در اثر تغییر یافتن یكی از پارامترهای مذكور داشتهباشیم. در ارتباط با نانومواد گزارشات متعددی در خصوص تغییرات خواص در اثر اینتحولات ارایه شده است كه با توجه به كاربردهای بسیار جالب آنها، تلاشهای زیادی جهتدرك پدیده‌های نوظهور ایجاد شده در حال انجام است. در واقع تغییر در ساختار اتمیمواد، نقش تعیین‌كننده‌ای در كنترل خواص مواد نانوساختار دارد. به عنوان مثالكم‌شدن ابعاد دانه در حد نانونمتر اثر شدیدی بر تولید و حركت نابجائیها و در نتیجهافزایش چشمگیر استحكام تسلیم، سختی و چقرمگی دارد. همچنین مقاومت به سایش و خوردگیمواد نانوساختار از نمونه‌های معمول بیشتر است.

ریزساختار نانو مواد
دریك تقسیم‌بندی كلی انواع مواد نانوساختار می‌توانند بر اساس تركیب شیمیاییكریستالیتها یا مرز دانه‌ها، شكل بلوها و … در چهار گروه دسته‌بندی شوند. بر اساساین مدل در ساده‌ترین حالت (گروه اول) كریستالیتها و نواحی مرزی دارای تركیبشیمیایی یكسان هستند. مثل پلیمرهای نیمه هادی كه در آنها لایه‌های كریستالی روی همچیده شده، توسط لایه‌های غیركریستالی جدا می‌شوند. این كریستالیتها، ساختاركریستالی متفاوت اما تركیب شیمیایی یكسانی دارند.
گروه دوم نیز مشابه گروه اولاست، با این تفاوت كه علاوه بر ساختار كریستالی، تركیب شیمیایی كریستالیت‌ها نیز بایكدیگر متفاوت است. حالت سوم حالتی است كه یك كریستالیت غالب وجود دارد كه بیندانه‌های آن مرزدانه است. در اینحالت یك نوع اتم یا مولكول در نواحی مرزی بهگونه‌ای تجمع می‌یابد كه هم تغییرات ساختاری و هم شیمیایی را به طور مضاعف داشتهباشیم. نوع چهارم جامدهای نانوساختار، می‌تواند بصورت توزیع كریستالهای نانومتری بااشكال مختلف (نظیر صفحه‌ای، میله‌ای و …) در یك زمینه با تركیب شیمیایی متفاوت پدیدار شود (مثل آلیاژهای رسوب سختی شده) بدین ترتیب می‌توان با اعمال كنترلهایبسیار دقیق، شاهد تاثیرات نانوساختارسازی بر بهبود خواص مواد مورد استفاده بود
بكارگیری نانوتكنولوژی در افزایش راندمان سلهایخورشیدی
خورشید كه به یك نیروگاه اتمی شباهت دارد، منبع شگفت‌انگیزی است. انرژیخورشید در اثر همجوشی هسته‌ای بوجود می‌آید. درجه حرارت درون خورشید حدود 15 میلیوندرجه سانتیگراد برآورد شده است، به صورتی كه تنها انرژی تشعشعی آن كه پس از طی 15000 میلیون كیلومتر در مدت 8 دقیقه به زمین می‌رسد. هزاران برابر مصرف كنونی جهاناست. میزان تابش خورشید و امكان استفاده از آن در كشوهای مختلف متفاوت است. ایراناز این نظر دررده نخستین كشورها قرار دارد، زیرا بنا بر محاسبات انجام شده میانگینسالیانه تابش خورشید بر هر متر مربع، 2200 كیلووات است. در سالیان گذشته حدود ششمیلیارد دلار در جهان در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی سرمایه‌گذاری شده است. انرژی خورشیدی را می‌توان با روشهای گوناگون به سایر انواع انرژی تبدیل كرد. یكی ازاین روشها، استفاده از سلهای خورشیدی است.
سلهای خورشیدی ابزارهایی هستند كهانرژی خورشیدی را به انرژی الكتریكی تبدیل می‌كنند. در این تبدیل انرژی خورشیدیابتدا به حرارت یا انرژی شیمیایی و سپس به انرژی الكتریكی تبدیل می‌شود. معمولتریننوع سلهای خورشیدی بر اساس تبدیل مستقیم انرژی خورشیدی به الكتریسیته (فوتوولتائیك) بوده و ولتاژ حاصل از آنها می‌تواند در یك مدار خارجی، جریان ایجاد كند و كار انجام دهد