کهربا

رله اصولا به دستگاهی گفته می شود که در اثر تغییر کمیت الکتریکی و یا کمیت فیزیکی مشخص تحریک می شود و موجب به کار افتادن دستگاه یا دستگاههای الکتریکی می شود.

عواملی که باعث تحریک رله ها می گردند به شرح زیر می باشند:

1.      شدت جریان الکتریکی  رله آمپرمتریک

2.      ولتاژ الکتریکی  رله ولتمتریک

3.      فرکانس  رله فرکانسی

4.      قدرت الکتریکی  رله واتمتریک

5.      جهت جریان  رله جهتی

6.      شدت جریان و ولتاژ  رله امپدانسی

از دیدگاهی دیگر می توان رله ها را به انواع رله سنجشی ،رله زمانی ،رله جهتی ،رله خبردهنده و رله کمکی تقسیم کرد.

رله سنجشی : با دقت و حساسیت معینی پس از آنکه توسط یک کمیت الکتریکی و یا فیزیکی تحریک شد شروع به کار می کند.

رله جهتی : وقتی جریان بوبین آن در جهت تننظیم شده تحریک می شود شروع به کار می کند مثلا برای حفاظت ژنراتور و توربینها از تنظیم جهتی استفاده می شود تا از برگشت جریان به آن جلوگیری نماید.

رله خبردهنده: مشخص کننده تغییرات به وجود آمده در مدارات حفاظتی است به طور مثال کلید قدرتی که می بایستی قطع شود ،قطع نشده و یا به عللی فرمان قطع به کلید نرسیده و کلید به حالت وصل باقیمانده است.

رله کمکی: کاراین رله ، ارسال فرمان رله اصلی است و از نظر ساختمان قوی و محکم ساخته می شود تا پیام دریافت شده را به اجرا در آورد.

عملکرد رله ها به صورت آلارم مشخص می شود.آلارم به دو دسته تقسیم می شوند:

·        آلارم تریپ (قطع)

·        آلارم غیر تریپ (هشداردهنده)

هر یک از اینها نیز خود به دو دسته زودگذر و پایدار تقسیم می شوند.آلارمهای زودگذر که با   reset شدن برطرف می شوند و آلارمهای پایدار مثل عملکرد رله بوخهلتس و یک سری آلارمهای دیگر ،باقی می مانند تا رفع عیب به عمل آید.

رله ها بر حسب ساختمان و تکنیک کارشان به انواع زیر تقسیم می شود:

·        رله الکترومغناطیسی

·        رله آهنربای دائم (آهن ربایی)

·        رله الکترودینامیکی

·        رله اندوکسیونی

·        رله حرارتی

·        رله کمکی تأخیری

·        رله حفاظتی روغنی (رله با تحریک غیر الکتریکی )

رله های جریان زیاد از نظر زمان عملکرد به دو دسته زمان ثابت و زمان معکوس تقسیم می شوند.

رله جریان زیاد زمان ثابت (Difinite Time)

این رله بین اضافه بارها و جریانهای اتصال کوتاه به لحاظ زمان تأخیر در قطع تفاوتی قائل نمی شوند تنظیم جریان یک رله زمان ثابت را حدودا 1.2 برابر جریان نامی فیدر قرار می دهند تا در صورت اضافه بار یا بروز اتصال کوتاه (زمان تنظیمی روی رله ) قطع می کند و این مورد یکی از مشکلات رله های زمان ثابت محسوب می شود.

رله جریان زیاد زمان معکوس (Inverse Time)

اما رله جریانی زمان معکوس زمان عملکرد خود را معکوس با شدت جریان تنظیم می کند و لذا جریانهای اتصال کوتاه شدید در زمانی بسیار کم و اضافه بارها (حداقل 135 درصد بار نرمال فیدر) را پس از زمانی نسبتا طولانی (چندین ثانیه) قطع می کند و این تشخیص از مزیتهای رله جریانی زمان معکوس است که اجازه نمی دهد جریانهای شدید برای مدت طولانی از کابل ، بریکر و ترانسفورماتور بگذرد و خسارت عمده وارد کند.

حفاظتهای مهم خطوط انتقال

برای حفاظتهای مهم در خطوط انتقال از رله های زیر  استفاده می شود:

·        رله دیستانس

·        رله Earth Fault ,Over Cuuren